Genealogie en Stamboom voor heel Nederland

Van de vijf eilanden die ooit in de Zuiderzee - het huidige Ijsselmeer - lagen, is alleen nog Pampus over. Wieringen en Urk zijn ingepolderd, Marken werd een schiereiland. Het vijfde eiland, Schokland, moest in de negentiende eeuw worden geëvacueerd vanwege erosie. Al 6500 jaar geleden was het gebied bewoond, zo blijkt uit opgravingen. Zo’n tweeduizend jaar geleden was Schokland onderdeel van een groot eiland, maar het zeewater sloeg in de loop der tijd grote stukken land weg. De laatste bult die ooit het hart van het eiland was, is nu een openluchtmuseum.

De eilanden in de Zuiderzei werden in de late middeleeuwen versterkt met dijken. Schokland, toen nog een veeneiland voor de kust van Overijssel, telde drie dorpen: Emmeloord, Middelbuurt en Zuidert. De bewoners hadden hun eigen klederdracht en dialect, het Schokkers.

Het langwerpige eiland bleek kwetsbaar voor stormen en werd almaar kleiner. Om zich te beschermen tegen het zeewater maakten de bewoners van Schokland in de negende en tiende eeuw terpen, waarop ze gingen wonen. Later legde men dijken aan om het zeewater buiten te houden. Toch nam de omvang van het eiland steeds meer af en waren er in de negentiende eeuw regelmatig overstromingen. De situatie werd te onveilig en het onderhoud van de dijken te kostbaar. Vooral een stormvloed in 1825 richtte veel schade aan. In 1855 werd Zuidert ontruimd, vier jaar later beval koning Willem II dat de overige dorpen moesten worden geëvacueerd. De ruim 600 meest katholieke bewoners vestigden zich in Vollenhove, Kampen en Volendam. 

Opvallend genoeg stabiliseerde de afslag na de evacuatie. Met de aanleg van de Noordoostpolder in 1942 werd het voormalige eiland omringd door land. De restanten van Middelbuurt werden opgeknapt en als museum ingericht. Schokland staat sinds 1995 op de Werelderfgoedlijst van de Unesco en is gelukkig nooit verloren gegaan. Het is nu een deel van de provincie Flevoland. De kerk en enkele gebouwen zijn nog te bezichtigen. Ook enkele dijken en houten zeeweringen zijn bewaard gebleven. 

bron: Triv', december 2007 en www.onderwijstoepassingen.nl